Vrijwilligers en verandering

Hieronder deel ik met je een fragment uit hoofdstuk 9 van mijn boek: Vrijwilligers en verandering.

Wanneer vrijwilligers in je organisatie actief zijn, krijg je altijd te maken met het thema: vrijwilligers en verandering. Dat klinkt misschien vrij stellig, maar toch is het zo. Dat komt omdat in de wereld en in organisaties continu veranderingen plaatsvinden en omdat ook mensen veranderen. Veranderingen zijn aan de orde van de dag en dat is al eeuwen zo. ‘There is nothing permanent except change’ is een uitspraak van de Griekse filosoof Heraclitus rond het jaar 500 voor Christus (en.wikiquote.org).

In dit hoofdstuk kijken we naar soorten veranderingen waar vrijwilligers vaak mee te maken krijgen en wat veranderingen met vrijwilligers doen. Daarna zoomen we in op een aantal manieren om vrijwilligers goed te begeleiden bij de verschillende soorten veranderingen die in de praktijk veel voorkomen.

Waar we in dit hoofdstuk niet op ingaan is hoe het vrijwilligerswerk in de afgelopen decennia zélf veranderd is. Dat hebben we al eerder in dit boek besproken, onder andere in de hoofdstukken 1 (trends) en  7 (paragraaf 7.3: Incidentele, structurele en geleide vrijwilligers.

Soorten veranderingen

Vrijwilligers die actief zijn in organisaties krijgen vaak op de volgende manieren te maken met veranderingen:

Veranderingen in de omgeving: bij de omgeving kun je denken aan de maatschappij als geheel. Er kunnen gebeurtenissen plaatsvinden in de maatschappij waardoor de inzet van vrijwilligers (al dan niet tijdelijk) verandert. Een voorbeeld daarvan is de coronapandemie van januari 2020 tot en met mei 2022. Als gevolg daarvan konden, mochten of wilden vrijwilligers geen vrijwilligerswerk meer doen. Bij de omgeving kun je ook denken aan veranderende wet- en regelgeving, die impact heeft op vrijwilligerswerk. Bijvoorbeeld taken die als gevolg daarvan niet meer door vrijwilligers gedaan mogen worden, maar alleen door gediplomeerde krachten.

Veranderingen in de organisatie: in organisaties zijn veranderingen aan de orde van de dag. Vaak is het een voortdurende combinatie van kleine(re) en grote(re) veranderingen die spelen in een organisatie. Veelvoorkomende veranderingen zijn die op het gebied van (IT-)systemen, organisatiestructuur, personeel, huisvesting en werkprocessen. Vaak hebben veranderingen in een organisatie ook impact op het vrijwilligerswerk en de vrijwilligers die in de organisatie actief zijn.

Verandering van werkinhoudelijke taken: vrijwilligers voeren taken op een manier uit die ze na verloop van tijd gewend zijn. Ook daarin kunnen veranderingen optreden. Bijvoorbeeld als gevolg van veranderingen in het werkproces, of omdat er een nieuwe cliënt is die een andere begeleiding vergt. Aan de vrijwilligers wordt dan gevraagd om hun taken anders te gaan uitvoeren.

Veranderingen op het gebied van houding en gedrag: Het kan zijn dat je als organisatie niet blij bent met de houding of het gedrag van een vrijwilliger. Je ziet graag dat de vrijwilliger dat gedrag verandert. De ene keer lukt dat wel, de andere keer niet. De vraag is hoe je hier bij het coördineren van vrijwilligerswerk mee omgaat.

De rode draad bij de hiervoor genoemde veranderingen is dat het draait om vrijwilligers die actief zijn in je organisatie. Om te weten hoe je de vrijwilligers meeneemt in deze veranderingen of kunt vragen om zelf te veranderen, is het goed om te weten wat veranderingen met vrijwilligers doen.

Verder lezen?
Bestel hier mijn boek.